August 2, 2010

غذای بچه:معرفی غذا به نوزاد

خب طبیعیه که مامان‌هایی که به آشپزی علاقه دارن دوست دارن خودشون برای بچه‌هاشون که تازه قراره با غذای آدمیزاد آشنا بشن غذا درست کنن. از جمله خودم! این جمله مقدمه تو مایه‌های البته واضح و مبرهن است بود!
باری من حدود یک ساله که دارم برای دخترم سولین غذا درست می‌کنم. البته هرچی زمان جلوتر میره، میزان غذای مخصوص درست کردنم کمتر می‌شه چون سولین بیشتر و بیشتر از غذای سفره (اصطلاحی که از اندیشه یاد گرفتم) می‌خوره.
حالا که به اندازه کافی تجربه در این زمینه کسب کردم، تصمیم دارم یه برچسب دیگه به غذاهای آشپزخونه اضافه کنم به استم غذای بچه. باشد که اونایی که غذای آماده به بچه‌هاشون می‌دن هم وسوسه بشن خودشون دستورهای اینجا رو امتحان کنن.

غذای آماده یا آشپزخونه؟
هرکدومشون محاسن و معایب خودشونو دارن و این شمایین که بر اساس معیارهاتون بینشون انتخاب می‌کنین. اینا نکاتی‌ست که به ذهن من می‌رسه. ممکنه شما نکات بیشتری هم تو ذهنتون داشته باشین.

محاسن غذای آماده
  • بدیهی‌ترین خاصیتش اینه که آماده‌ست و درست‌کردنش وقتی ازتون نمی‌گیره.
  • استریلیزه‌تر از این غذا وجود نداره. شما هرچقدر هم در ضدعفونی ‌کردن و بسته‌بندی ظرفهاتون دقت کنید به پای کارخونه‌های تولید غذای بچه نمی‌رسین. اونا کارشون همینه و دستگاه‌های مخصوص اینکارو در مقیاس بزرگ دارن.
  • دم دست‌تر از این امکان نداره. هرجا که باشین بهش دسترسی دارین. تو فرودگاه، تو فروشگاه‌های دم پمپ‌بنزین‌ها، سوپرمارکت‌ها، بقالی‌ها و....
  • برای شروع پخت و پز بهتون ایده می‌دن!
معایب غذای آماده
  • تنوع مزه‌شون کمه. ترکیب مواد ‌غذایی که تو غذاهای آماده استفاده شده خیلی ساده‌تر از محتویات یخچال و قفسه بنشن شماست.
  • معمولا خوشمزه نیستن. می‌گین نه؟ خودتون چندتا قاشق ازش بخورین!
  • امکان معرفی ادویه و سبزیجات معطر به بچه‌تون رو نمی‌دن.


البته قضیه برای من ساده‌تر از این حرفا بود:
من خودم از غذای آماده خوشم نمی‌آد و جز وقتی مجبور باشم نمی‌خورم. بنابراین طبیعیه که کاری که برای خودم نمی‌پسندم برای دخترمم نپسندم.
یه نکته دیگه درباره غذای بچه‌ اینه که درست‌کردنش خیلی هم وقت گیر نیست. حداکثر نیم‌ساعت. اونایی که آشپزخونه رو می‌شناسن می‌دونن که معمولا آشپزخونه دستورغذاهای کم‌وقت‌گیر سالم معرفی می‌کنه و این در مورد غذای بچه‌ صدالبته صدق می‌کنه. با این احتساب میریم سروقت وسایل لازم.

از چی شروع کنیم؟

معرفی غذا به بچه معمولا از پنج ماهگی شروع می‌شه. بعد از معرفی حریره برنج و باقی غلات که از سه چهارماهگی شروع می‌کنن.
سبزیجات بهترین مواد برای شروع هستن. دلیل دم دستی‌ش اینه که مقوین. دلیل مهم‌ترش اینه که ذائقه بچه رو باهاس پرورش داد. اگه اول ذائقه رو با چیزای شیرین بسازیم، معرفی سبزیجات که معمولا شیرین نیستن خیلی سخت خواهد بود. سبزیجات، غلات، گوشت‌ها و لبنیات رو که معرفی کردیم، می‌تونیم یواش یواش ادویه و کیک و بستنی و... رو هم در آخرین مراحل معرفی کنیم. مرحله اول معرفی صیفیجات و سبزیجات و همزمان باهاش غلات و بنشنه.
مهمترین اصل اینه مواد غذایی رو تک‌تک به بچه معرفی کنیم تا مطمئن بشیم حساسیتی براش ایجاد نمی‌کنه. بعد از سه-چهار روز دادن اون غذای خاص و اطمینان از اینکه حساسیتی درکار نیست، یه عنصر دیگه به ‌غذا اضافه می‌کنیم و همین روند رو ادامه می‌دیم.

تو چی بپزیم؟

یه قابلمه که یه دونه صافی هم رو درش کیپ بشه، بهترین وسیله پخت صیفی‌جات و سبزیجاته.


دیگه چی لازمه؟

گوشت‌کوب دستی یا برقی. مخلوط کن یا آسیاب ایرادش اینه که غذا حسابی به در و دیوار‌ه‌ش می‌چسبه و حیف و میل می‌شه. تازه شستنش هم سخت و وقت‌گیره.

برای نگه‌داشتن غذا تو یخچال هم یه فکری کنین. شیشه خالی کوچیک یا  لیوان پلاستیکی در دار گزینه‌های مناسبی‌ هستن.

اولین غذا: هویج پخته و جعفری

هویج منبع ویتامین آ ست. هضم هویج پخته خیلی آسونه و به اصطلاح شکم بچه رو نرم می‌کنه و مانع از یبوست می‌شه. جفعری هم سرشار از آهنه و آهن هم برای همه بچه‌ها لازمه به خصوص بچه‌هایی که شیرمادر می‌خورن. چون شیرمادر از نظر آهن فقیره.

مواد لازم:
یه دونه هویج و سه چهار پر برگ جعفری.

طرز تهیه:

هویج اگه تازه است پوستشو نگیرین. خوب بشوریدش و خردش کنین. برگهای جفعری‌ رو هم خوب بشورین.
یک سوم قابلمه رو آب کنین، درشو ببندین و بگذارین روی اجاق تا آبش بجوشه. وقتی آب جوشید، هویج رو بریزین تو صافی و بگذارین روی قابلمه و درشو ببندین. یه ربع ساعت صبر کنین تا هویجا بخارپز و نرم بشن. بعد برگهای جعفری رو بذارین روی هویجا و حالا دیگه در قابلمه رو نذارین روش. پنج دقیقه صبر کنین تا برگها هم یه قدری نرم بشن. اگه در قابلمه رو وقتی جعفری‌ها رو می‌پزین ببندین، رنگ برگها تیره می‌شه.
وسوسه نشین که به هویجا کره، نمک یا هرچیز دیگه بزنین. فرصت برای اینکارا زیاده. حواستون باشه که دارین ذائقه بچه‌تونو می‌سازین. کره، ادویه و انواع سس ذائقه رو خراب می‌کنن. بچه باید غذا رو به خاطر مزه خودش بخوره نه به زور اینها.

هویج و جعفری رو له کنین و اگه می‌خواین تو یخچال نگه دارین، بریزین توی ظرف‌های غذای بچه و درشو محکم ببندین. هربار که خواستین ازش به بچه ‌بدین اول چند ثانیه تو مایکروفر گرمش کنین. یادتون باشه که باقی‌مونده غذای گرم شده رو بریزین دور. بنابراین هر وعده به اندازه ای که می‌خواین غذا به بچه‌ بدین گرم کنین. طبیعیه که اولین غذاها یکی دو قاشق بیشتر خورده یا بهتر بگم مالیده و پاشیده نمی‌شن.

موقع غذا:

یه پیش‌بند بزرگ برای تمیز نگه‌داشتن لباسهای بچه کمک بزرگیه. اگر بچه می‌تونه روی صندلی بچه بشینه که فبه‌المراد اگه نه روی ‌زمین و لای کوسن و بالشا بشونیدش. یه فکری به حال روکش بالش و کوسناتون هم بکنین از بابت پاشیده شدن و مالیده شدن غذا. 
زیر صندلی بچه می‌تونین یه سفره پلاستیکی بزرگ پهن کنین که نگران کثیف شدن کف زمین نباشین.
حواستون باشه غذا خوردن باید یه تفریح بزرگ و هیجان‌انگیز باشه و بچه از غذا خوردن لذت ببره. بد نیست بچه یه قاشق برای خودش داشته باشه و شما یه قاشق برا خودتون. حواستون باشه که قاشق بچه لبه تیز نداشته باشه و دسته‌ش بلند و خمیده باشه که تو چشش نره موقع بازی. بد نیست یه پیش‌بندم خودتون ببندین اگه نگران لک شدن لباستون هستین. 
حواستون باشه که بعد از غذا همه آثار روی زمین و در و دیوار رو پاک کنین. بچه‌ها هر‌چی از رو زمین بردارن می‌کنن تو دهنشون.

بعد از غذا: فقط برای مامان باباها! (بقیه ممکنه عق بزنن موقع خوندن!!!)
نگران رنگ اولین پی‌پی بچه بعد از خوردن هویج نباشین. احتمالا بچه دقیقا همون چیزی رو که خورده پس خواهد داد بی هیچ تغییری. طول می‌کشه تا معده یاد بگیره غذای جامد هضم کنه.